Роҳ ва нақлиёт - омили муҳим дар рушди ҷомеа

2026-04-09 05:32:02 | Диданд: 22

Роҳ ва нақлиёт яке аз муҳимтарин зерсохторҳои ҷомеа ба ҳисоб меравад. Бе роҳу нақлиёт иқтисод, тиҷорат, илм, фарҳанг ва ҳатто зиндагии рӯзмарра пеш намеравад. Ин ду унсур мисли рагҳои хунгузар дар ҷисми инсон мебошанд, ки ҳаракати молу маҳсулот, хизматрасонӣ ва одамонро таъмин месозанд.

Роҳ воситаи асосии пайвасткунандаи шаҳру деҳа, кишвару минтақаҳо мебошад. Сифати роҳҳо на танҳо ба суръати ҳаракат, балки ба амнияти ҷони одамон низ таъсири калон мерасонад. Роҳҳои ҳамвор ва боэътимод имконият медиҳанд, ки нақлиёт бе монеа ҳаракат кунад ва ҳамлу нақли молҳо ҳамеша ва бо хароҷоти камтар иҷро гардад.

Бе мавҷудияти роҳҳои боэътимод ва низоми самараноки нақлиётӣ раванди истеҳсолот, гардиши молу хизматрасонӣ ва ҳаракати аҳолӣ ба таври муътадил сурат гирифта наметавонад. Аз ин рӯ, роҳҳо ҳамчун унсури калидии иртиботӣ аҳамияти махсус доранд. Аз ҷумла:

- минтақаҳои ҷуғрофиро бо ҳам мепайванданд;

- имконияти гардиши озоди молу маҳсулот ва хизматрасониро фароҳам меоранд;

- сатҳи ҳамгироии иқтисодиро дар дохил ва хориҷи кишвар баланд месозанд.

Сифати роҳҳо ба суръати интиқол, арзиши ҳамлу нақл ва, аз ҳама муҳим, ба амнияти шаҳрвандон таъсири мустақим мерасонад.

Нақши нақлиёт дар ҷомеа

Нақлиёт воситаи асосии интиқоли одамон ва борҳо мебошад. Онро метавон ба чор навъ ҷудо кард:

1. Нақлиёти автомобилӣ - васеътарин ва дастрастарин навъи нақлиёт, ки дар тамоми дунё истифода мешавад.

2. Нақлиёти роҳи оҳан - барои интиқоли борҳои вазнин ва масофаҳои дур хеле қулай мебошад.

3. Нақлиёти ҳавоӣ - суръатбахши замони муосир аст, ки одамонро дар муддати кӯтоҳ ба ҳар гӯшаи ҷаҳон мерасонад.

4. Нақлиёти обӣ - барои тиҷорати байналмилалӣ ва интиқоли молҳои калонҳаҷм аҳамияти калон дорад.

Ҳар як бахши нақлиёт дар иқтисоди миллӣ ҷои хоси худро дорад ва якдигарро такмил медиҳад.

Дар баробари пешрафт, роҳу нақлиёт инчунин бо мушкилот ҳам рӯ ба рӯ мешаванд. Аз ҷумла:

- фарсудашавии роҳҳо ва норасоии маблағ барои таъмир;

- ифлосшавии муҳит аз ҳисоби нақлиёти зиёд;

- садамаҳои роҳу нақлиётӣ ва талафоти ҷони одамон;

- тамбашавии воситаҳои нақлиёт, ки бевосита боиси қафомонии кору фаъолият мегардад.

Барои ҳалли ин масъалаҳо корҳои зеринро анҷом додан лозим аст:

- сармоягузорӣ ба сохтмони роҳҳо;

- таъмир ва мутобиқ намудани роҳҳо ба талаботи замони муосир;

- истифодаи нақлиёти барқӣ ва технологияҳои «сабз»;

- баланд бардоштани фарҳанги ронандагӣ ва назорати қатъии қонунҳои ҳаракат дар роҳ.

  Хулоса, роҳ ва нақлиёт асоси рушди иқтисодӣ ва иҷтимоии ҳар як кишвар мебошад. Он имконият медиҳад, ки ҷомеа пеш равад, мардум озодона ҳаракат кунанд ва кишвар бо ҷаҳон робитаҳои мустаҳкам дошта бошад.
Қосимов Диловар Икромович,
сардори Раёсати Муассисаи давлатии
“Нақлиёти автомобилӣ ва
  хизматрасонии логистикӣ”-и
  Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон
  дар шаҳри Душанбе ва ШНТМ